Genel

Tarihi Dokusuyla Fener Balat

Tarihi dokusunu korumayı başarmış bazı semtler vardır. Bu semtler, gezmeyi seven, gezerken de öğrenmeyi bilen, keyif alan insanların her zaman ilgisini çekmiştir. Fener Balat, son zamanlarda adından bolca söz edilen bir yer. Dik yokuşlarından sokaklara dalınca eski tarih kokan mekanlarıyla geçmişe yolculuk yaptırıyor.

Eskiden gayrimüslimlerin yaşadığı bu yerlerde barış ve huzur içinde yaşandığını gözler önüne seren yapılar dikkat çekiyor. Aynı cadde üzerinde Sinagog, camii ve kiliselerin bulunduğu Balat sokaklarında hoşgörünün en güzel yaşandığı ana tanıklık edebiliyorsunuz.

Tarihi, renkli evleri ve kafeleri ile fotoğraf çekmeyi sevenler için tercih edilecek yerler. Kendi hikayenizi kendi gözünüzle bu muhteşem sokakları gezerek oluşturabilirsiniz.

Fener Semti Hakkında

Semtin adını, Bizans döneminde Haliç surlarında yer alan Fener Kapısı (Porta Phanari) yanındaki kulede sallanan bir fenerden aldığı söyleniyor. Bu fener Haliç`in kayalık kıyılarını aydınlatarak gemicilere yol gösterirmiş. Fener, özellikle bu semtte bulunan Rum Patrikhanesi yüzünden dünyaca tanınıyor.

Fener, Rum Ortodoks Patrikhanesi, Gül Camii (Ayia Teodosia Kilisesi), Fener Rum Lisesi, Ayia Maria Kilisesi, Bulgar Kilisesi, Kadın Eserleri Kütüphanesi gibi tarihi yapıları barındıran bir semt.

Balat Semti Hakkında

İstanbul’un en eski semtlerinden biri olan Balat, Bizans’tan günümüze değişik uluslardan biraraya getirdiği insanların kültürüyle dikkat çekiyor.

Tarih boyunca ağırlıklı olarak Museviler, Rumlar, Ermeniler ve Türkler burada yaşamışlar.

Eskiden Rum, Ermeni ve Musevilerin yaşadığı ve üç katlı cumbalı evleri görebilirsiniz. Fakat epey bakımsız durumdalar. Yenileme çalışmaları yapılmaya başlandığı söyleniyor.

Fener Balat deyince akla gelen yerlere kısa bir yolculuk yapmaya ne dersiniz?

Cibali Tütün Fabrikası / Kadir Has Üniversitesi

Cibali Tütün Fabrikası’nda, uzun yıllar boyunca tütün işlenir ve satılırmış. Zamanla teknolojisi eskiyen, kullanılamaz hale gelen bu fabrika, kapatılır ve Kadir Has Vakfı’na devredilir. Kadir Has Üniversitesi olarak eğitime başlar. Tütün üreten bir fabrika eğitim veren bir üniversiteye dönüşür. Kampüs, Osmanlı döneminden beri “Altın Boynuz” diye anılan Haliç’e yalnızca birkaç metre uzaklıktadır.

Rezan Has Müzesi

Kadir Has Üniversitesi’ne dönüştürülen bu tarihi binanın alt kısmında yer alan Osmanlı dönemi yapı kalıntısı ve Bizans Dönemi su sarnıcının gün yüzüne çıkmasıyla, mekan Rezan Has Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.

Cibalikapı ve Cibali Karakolu

Cibali semti, Fener-Balat semtlerine açılan bir kapı gibi. Bursalı bir asker olan Cebe Ali Bey, sur duvarlarını kırdırıp içeri girdiğinde halk bu civara “Cibali” demiştir. İki tarafındaki iki mermer sütunun üzerine oturan yuvarlak kemerli bir kapıdır. Osmanlı devrinde “Cebe Ali” olarak isimlendirilmiştir.

Orhan Kemal’in Evi

Orhan Kemal’in 1950’li yıllarda yaşadığı ev.

Küçük Mustafa Paşa Hamamı

Fatih Sultan Mehmed döneminde Kara Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. Biri erkeklere, diğeri kadınlara hizmet veren çifte hamam olarak tasarlanan ve yaklaşık 1.900 m2’lik bir alana yayılan yapıdadır.

Gül Camii (Aya Teodosia Kilisesi)

Eski ismi, Aya Theodosia Kilisesi’dir. Ayasofya’nın Khalke Kapısı girişi üstündeki İsa ikonasının indirilişini engellemeye çalışan Theodoisia adlı kadın, bu hareketi dolayısıyla öldürülmüştür. Daha sonra azize olarak ilan edilip onun adına bu kiliseyi yaptırmışlar. 

Osmanlı askerleri 1453‘te şehre girdiklerinde, kiliseyi güllerle donatılmış halde görünce o kadar etkilenmişler ki hem kiliseye hem de içinde ibadet eden halka dokunmadan ayrılmışlar. Daha sonra camiye dönüştürülen kiliseye, bu rivayete dayanarak Gül Camii denilmiştir. 

Aya Nikola Kilisesi

Sokak arasında saklı kalmış bir kilise. Yürürken insan farketmiyor bile. İçine girince sessiz ve sakinliği ile bu eski yapının etkisi altına giriyor insan.

Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi

Patrikhane, Ortodoks Rumları’nın en kutsal mekanıdır. Soldaki kapıdan patrikhane kilisesi Aya Yorgi’ye geçiliyor. Çeşitli kiliselerde bulunan üç taşınabilir mozaik ikon burada toplanmıştır. Bu gibi ikonlardan bütün dünyada sadece on, onbeş tane bulunuyormuş.

Moğolların Azize Meryem Kilisesi (Kanlı Kilise, Panayia Mukhliotisa)
İstanbul’daki Rum Kiliselerinin tamamı yangın, deprem gibi nedenlerle özgün yapılarını koruyamamış ve bu kilise dışındaki tüm Rum Kiliseleri 19. yy. da yeniden inşa edilmiş. Panayia Mukhliotisa Kilisesi bu nedenle tektir. Halk arasında Moğolların Azize Meryem Kilisesi ya da Kanlı Kilise olarak da adlandırılıyor. Duvarında Fatihin burasının kilise olarak kalması için verdiği ferman asılı duruyor. Kiliseye adını veren ise Bizans İmparatorunun Moğollara gelin olarak gönderdiği kızı Maria’dır.

Fener Rum Erkek Lisesi

Fener’in dik yokuşlarından bakılınca görkemli, bir kırmızı göze çarpar. 1881 yılında, mimar Dimadis tarafından yapılan Fener Rum Lisesi nam-ı diğer Kırmızı Okul, çok az sayıda öğrenci ile karma eğitime devam etmektedir.

Okulun mezunlarından mimar Kostantin Dimadis tarafından inşa edilmiş. Haliç´in her iki yakasındaki yapılar içinde Süleymaniye´den sonra en büyük binası olan bu eserin yapı malzemelerinden çoğu Fransa’nın Marsilya kentinden getirilmiş. Avrupa´nın çeşitli ülkelerinde özellikle İtalya ve İspanya´da da şatolar yapan Dimadis, eseri beş sene içinde bitirmiş.

Fener Rum Erkek Lisesi, kırmızı ateş tuğlaları ile dikkatleri üstüne çekiyor. Görkemi nedeniyle de birçok kişi tarafından Fener Rum Patrikhanesi zannedilir.

Merdivenli Mektep Sokak

Merdivenli Yokuş Sokak, en güzel fotoğraf çekilecek yerlerden biridir. Sakin olmasını beklemeyin hangi saatte gidilirse gidilsin her daim insanların yoğun olduğu bir yer.

Balat Surp Hreşdagabet Ermeni Kilisesi

Burasının eskiden bir Ortodoks kilisesi olduğu, bodrumdaki Ayios Andonois ayazmasından da anlaşılıyor. “Mucize”leri olduğuna, hastaların şifa bulduğuna inanılır. Bu kilisede yılın belirli günlerinde kurban kesilir (koyun horoz gibi) ve her dinden yoksul insanlara dağıtılır.

Panayia Vlaherna Ayazması Meryem Ana

Ayazma kelime anlamı Rum-Ortodoks inancında kutsal kabul edilen su kaynağı olarak bilinir. Burada çıkan bir su kutsal kabul edilmektedir. Bu su hem enerji vermekte hem de birçok hastalığa şifa dağıtmaktadır. Buraya gelen neredeyse bütün ziyaretçiler bu sudan içmektedir. Bu Ayazma’nın en önemli özelliği dünyada Pazar günü ayinini Cuma günü yapan tek Hristiyan Kilisesi olmasıdır. 

Agora Meyhanesi

Agora Meyhanesi’ni, bilmeyenimiz yoktur. Şarkılara konu olacak kadar ünlü bu yerin ilginç bir hikayesi de var.

Bir tıp öğrencisi bir kıza aşık olur fakat karşılık bulamaz. Gecelerini İzmir’in salaş meyhanelerinin mekanı Agora’da geçirir. Bir gece bu salaş meyhanelerden birinde küp gibi içtikten sonra bir mektup yazmaya başlar aşkına… Mektubu tamamladığında bir de bakar ki, aslında mektup değil şiir yazmıştır. Şiirine “Gece, Şarap ve Aşk” adını koyar ve ertesi gün fakültesinin dergisine gönderir. Şiir tam dergide basılmak üzereyken, tesadüfen “Ege Expresi” gazetesinin editörü şiiri görür ve çok beğenir. Hemen adını “Agora Meyhanesi” olarak değiştirip, gazetesinde yayınlatır. Şiir o kadar sevilir ki, kısa sürede tüm Türkiye’de dillerden düşmez olur. Sonra bestesi yapılır ve şarkıyı Müzeyyen Senar, Zeki Müren gibi ünlü sanatçılar okur. Şarkıyı dinleyen herkes, nerede bu Agora Meyhanesi diye çok merak edip, meyhaneyi arar. Sonunda bulurlar da! Ama İzmir’de değil, İstanbul’da… Rum kaptan Asteri, Balatta bir meyhane açar ve adını da Rumca “meydan” anlamına gelen “Agora” koyar. Meyhane, yıllar içinde dev fıçı masaları ve ucuz şaraplarıyla tanınır. İşte şarkıyı dinleyenler -İzmir’deki Agora’dan habersiz- adı nedeniyle Agora Meyhanesi’nin burası olduğunu zannederek, meyhaneye akın etmeye başlarlar. Kısa sürede öyle popüler bir mekan olur ki, yüzlerce filmin meyhane bölümleri burada çekilir. Türkan Şoray, Fikret Hakan, Ayhan Işık, Cüneyt Arkın gibi zamanın tüm ünlülerini ağırlamaya başlar. Bu durum bugüne kadar da sürüp gider.

Yeni yerler keşfetmek ve değişik tatlarda buluşmak dileğiyle…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.